آيا می دانستيــــــــد؟ : نیلوبلاگ

دستگاه گوارش

کربوهیدراتها

در دستگاه گوارش، گوارش کربوهیدراتها از دهان و با بزاق شروع میشود. در معده فرایند مهمی روی نمیدهد، ولی در روده آمیلاز لوزالمعده و دیوارهی رودهی باریک با تولید آنزیمهای مالتاز، لاکتاز و ساکاراز موجب شکسته شدن دی ساکاریدهای مالتوز، لاکتوز و ساکروز(Sucrose) به مونوساکاریدهای تشکیلدهندهی خود میگردند که از دیوارهی روده جذب میشوند.
در انسان، نشاستهها از واحدهای گلوکز تشکیل شده و در زنجیرهای بلند به نام آمیلوز، پلی ساکارید تشکیل شده است. در طی هضم، پیوندهای بین مولکولهای گلوکز توسط آمیلاز بزاق و پانکراس شکسته میشوند و به زنجیرههای کمتری از گلوکز تبدیل میشوند. این باعث میشود گلوکز ساده و مالتوز (۲ مولکول گلوکز) توسط روده کوچک جذب شود.
لاکتاز آنزیمی است که لاکتوز را به قطعات گلوکز و گالاکتوز تجزیه میکند. گلوکز و گالاکتوز میتوانند توسط رودهی کوچک جذب شوند. تقریباً ۶۵ درصد از جمعیت بالغ فقط مقادیر کمی از لاکتاز را تولید میکنند و قادر به خوردن غذاهای غنی شده با شیر نیستند. این معمولاً به عنوان عدم تحمل لاکتوز شناخته میشود. در مقام مقایسه با حدود ۵ درصد از مردم شمال اروپا، بیش از ۹۰ درصد از مردم آسیای شرقی، لاکتوز را تحمل میکنند.
ساکارز آنزیمی است که موجب شکسته شدن دی ساکارید است. ساکارز، معمولاً به عنوان قند، نیشکر و یا چغندر قند شناخته شده است. هضم سوکسین باعث فروکتوز قند و گلوکز میشود که به راحتی توسط رودهی کوچک جذب میشود.

پروتئینها

در دستگاه گوارش ، گوارش اصلی پروتئینها از معده و با آنزیم پپسین شروع میشود. پس از ورود مواد غذایی به رودهی باریک اندوپپتیدازها مانند تریپسین، کیموتریپسین کار پپسین را ادامه میدهند و پروتئینها را به پلی پپتیدهای کوچکتر تجزیه میکنند. عمل آنزیم تریپسین شکستن پیوند پپتیدی تشکیل شده توسط عامل کربوکسیل اسیدهای آمینه لیزین و آرژنین میباشد. نقش دیگر تریپسین، فعال ساختن کیموتریپسینوژن و تبدیل آن به کیموتریپسین میباشد. کیموتریپسین موجب شکستن پیوندهای پپتیدی تشکیل شده توسط گروه کربوکسیل اسیدهای آمینه آروماتیک میباشد. (Tyr, Trp, Phe) تریپسین موجب تبدیل آنزیمهای پروکربوکسی پپتیداز به کربوکسی پپتیداز میگردد.

دستگاه گوارش

چربیها

گوارش و جذب مواد برخی از چربیها در دهان ممکن است آغاز شود، در حالی که لیپاز زباني برخی از لیپیدهای زنجیرهای را به دی هیدرازین تجزیه میکند. با این حال چربیها به طور عمده در رودهی کوچک هضم میشوند. وجود چربی در رودهی کوچک باعث ایجاد هورمونهایی میشود که لیپاز پانکراس را از پانکراس و صفرا جدا میکند که در جذب چربیها برای جذب اسیدهای چرب کمک میکند. هضم کامل یک مولکول چربی (یک تری گلیسیرید)، ترکیبی از اسیدهای چرب، منو و دی گلیسیرید و همچنین برخی از تری گلیسیریدهای غیر قابل هضم را ایجاد میکند.
گوارش چربیها اصولاً با لیپاز (ترشح شده از معده) شروع میشود، اما این آنزیم لیپیدها را به واحد سازندهی خود تبدیل نمیکند. در رودهی باریک، لیپیدها توسط لیپاز و فسفولیپاز پانکراس، بعلاوهی آنزیمهای ترشح شده از خود روده، به مونومرهای خود تبدیل میشوند. لستیناز (Lecithinase) وظیفهی شکستن مولکول لستین و جداسازی یک مولکول اسید چرب را برعهده دارد. برای جذب چربیها از روده (چون محلول در آب نیستند) نیاز به صفرای ترشح شده از کبد است تا با تشکیل چربی از غشای سلولهای رودهی باریک عبور کند و نهایتاً به سیستم لنفاوی و کبد برسد.
دستگاه گوارش انسان حدود ۹ متر طول دارد. فیزیولوژی هضم بین افراد با توجه به محصولات غذایی و عوامل دیگر متفاوت است. بسته به ویژگیهای مواد غذایی و حجم غذا، روند هضم به طور معمول بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت طول میکشد.
در رودهی بزرگ، گذر غذا برای جلوگیری از تخمیر ناشی از فلور روده، کندتر است. در اینجا آب جذب میشود و مواد زائد به عنوان مدفوع ذخیره میشود که از طریق کانال مقعد دفع و حذف میشود.

دستگاه گوارش

هورمونهای گوارشی

حداقل پنج هورمون وجود دارد که به سیستم گوارش در پستانداران کمک میکند و آن را تنظیم میکند. تفاوتهایی در میان مهرهداران، مثلاً پرندگان وجود دارد. ترتیبات پیچیده و جزئیات بیشتر این فرآیند به طور مرتب کشف میشوند. به عنوان مثال، در سالهای اخیر، ارتباطات بیشتری بین هضم با کنترل متابولیک (عمدتاً سیستم گلوکز ـ انسولین) کشف شده است.
گاسترین در معده است و باعث تقویت غدههای معده میشود تا پپسینوژن (یک فرم غیر فعال آنزیم پپسین) و اسید هیدروکلریک را ترشح کند. ترشح گاسترین توسط غذای وارد معده شده، تحریک میشود.

منبع:
https://en.wikipedia.org/wiki/Digestion

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و سوم دی ۱۳۹۷ ساعت 10:1 توسط امیران  |