فرایند گوارش و جذب مواد
گوارش یا هضم به فرایند قابل جذب کردن غذا توسط حل کردن آن و شکستن آن به ترکیبات شیمیایی ساده گفته میشود، که فرایند گوارش و جذب مواد در بدن موجودات زنده رخ میدهد. گوارش عمدتاً از طریق آنزیمهای ترشح شده توسط دستگاه گوارش انجام میپذیرد. در ادامه به توضیح فرایند هضم ، گوارش و جذب مواد غذایی که در کتاب زیست شناسی پایه دهم نیز مطرح شده است ، میپردازیم.
در واقع هضم یک شکل از کاتابولیسم است که اغلب به دو فرایند تقسیم میشود: هضم مکانیکی و شیمیایی. معنی واژهی هضم مکمل اشاره به تجزیهی فیزیکی قطعات بزرگ مواد غذایی به قطعات کوچکتر است که میتواند بعد از آن توسط آنزیمهای گوارش در دسترس باشد. در هضم شیمیایی، آنزیم غذای خورده شده را به مولکولهای کوچکی که بدن میتواند استفاده کند تجزیه میکند. این مطلب در ادامهی مبحث زیست شناسی پایه دهم فصل دوم میباشد.
دستگاه گوارش در انسان
در دستگاه گوارش انسان، مواد غذایی وارد دهان شده و هضم مکانیکی شروع میشود. گوارش و هضم مواد غذایی با عمل جویدن مواد غذایی و خیس کردن آن توسط بزاق دهان شروع میشود. بزاق، مایع ترشح شده توسط غدد بزاقی است.
غذای خورده شده حاوی اجزای مختلفی است که هریک برای ورود به داخل بدن راههای مختلفی دارند. برخی مانند آب به سادگی از طریق انتشار جذب میشوند و برخی مانند ویتامین ۱۲B جذب فعال دارند. سه گروه عمدهی غذایی که باید هضم شوند (یعنی به اجزای ریزتر خرد شوند تا قابل جذب از روده باشند) عبارتند از کربوهیدرات، چربی و پروتئینها.
